«رابطه هستهای ویژه» آنگلو-آمریکایی: خاستگاه راهبرد دفاعی دو حزبی معاصر بریتانیا
در سال ۱۹۵۹، یکی از معماران اصلی سیاست استعماری مدرن در آفریقا اندرو کوهن تأکید کرد که باید ملی گرایی را به متحدی در برابر کمونیسم تبدیل کرد او نوشت: «اگر ما ملی گرایی را با کمونیسم اشتباه بگیریم خطای بسیار زیان باری مرتکب شده ایم چرا که موفقیت در همکاری با ملی گرایی بزرگترین سد ما در برابر کمونیسم در آفریقاست.:»12 بر اساس این دیدگاه مک میلان روند اعطای استقلال کامل به مستعمرات باقی مانده – عمدتاً در آفریقا – را آغاز کرد. تا زمانی که او در سال ۱۹۶۳ از قدرت کناره گیری کرد ساختار جدید کشورهای مشترک المنافع مدرن (بریتانیایی) تقریباً به اتمام رسیده بود.
مک میلان در زندگی نامه اش، مکالمه ای را در سفر سال ۱۹۶۰ به آفریقا یادآور میشود که به گفته خودش با یکی از افراد بسیار با تجربه در این مسائل که عمر خود را در خدمات استعماری سپری کرده بود انجام داده است.13 او مینویسد «از او صادقانه پرسیدم که آیا مردمی که اکنون سرنوشت شان در دست اوست واقعاً آماده استقلال هستند؟ برای این تغییری که با این شدت فریادش را می زنند آزادی آزادی آزادی؟»14
پاسخ فرماندار چنین بود:« اوه نه، قطعاً آماده نیستند. چه زمانی آماده خواهند شد؟ شاید پانزده یا بیست سال دیگر آنها دارند سریع یاد میگیرند اما دست کم این قدر زمان نیاز است تا رهبرانشان برای پذیرش مسئولیت کامل آماده شوند.»15
مک میلان از او خواست توضیح بیشتری بدهد. پاسخ فرماندار این بود «من باید فوراً استقلال را به آنها بدهم.»16 و ادامه داد:«اگر قرار بود این پانزده یا بیست سال صرف آموزش، یادگیری اداره محلی و مدیریت مرکزی شود، من کاملاً با آن موافق بودم. اما چنین چیزی اتفاق نخواهد افتاد. تمام افراد باهوش و توانمند در حکومت، در شورش خواهند بود. من مجبور خواهم شد آنها را به زندان بیندازم، و آنجا چیزی درباره مدیریت یاد نخواهند گرفت فقط نفرت و انتقام را می آموزند. آن سالها بی ثمرخواهد بود؛ بنابراین میگویم استقلال را همین حالا بدهید.»
به گفته مک میلان این استدلال برای او و فرماندار «غیر قابل رد» بود. طبق نوشته های خودش، «و این نظر منحصر به فرد نبود. همه همکاران با تجربه و اندیشمندم با آن موافق بودند.» بی تردید این دیدگاه بر سیاست مک میلان تأثیر گذاشت.17
سخنرانی معروف او در آفریقای جنوبی که بعدها به سخنرانی« باد تغییر» شهرت یافت جهت گیری سیاست استعماری او را به روشنی نشان داد.18 مک میلان در این سخنرانی گفت: «آنچه دولتها و پارلمانهای بریتانیا از زمان جنگ تاکنون انجام داده اند از اعطای استقلال به هند، پاکستان سیلان مالايا و غنا و آنچه برای نیجریه و دیگر کشورهایی که در آستانه استقلال هستند، انجام خواهند داد. همه اینها با اینکه مسئولیت کاملش با ماست بر این باور استوار است که تنها راه ایجاد آینده ای پایدار برای کشورهای مشترک المنافع و جهان آزاد است.19»
توجیه اقدامات مک میلان، و در کل دولتهای کارگر و محافظه کار در زمینه اعطای استقلال، صرفاً بر پایه ملاحظات عملی سیاسی بود؛ با توجه به شرایط بین المللی در طول و پس از جنگ جهانی دوم، به ویژه بحرانهایی که در این کتاب بررسی شده اند. به بیان دیگر، با توجه به گسترش کمونیسم و بحران اقتصادی بریتانیا روند استعمار زدایی و ایجاد کشورهای مشترک المنافع مدرن، تنها راه عملی برای حفظ منافع اقتصادی و سیاسی بریتانیا در مستعمرات سابق بود.20
پس از بررسی دقیق تر سیاست مک میلان در زمینه حفظ منافع بریتانیا، اکنون به سیاست او در زمینه دفاع از بریتانیا و قلمروهای مشترک المنافع میپردازم. در شرایطی که بریتانیا طی جنگ و پس از آن گرفتار شده بود فرآیند شکل گیری کشورهای مشترک المنافع مدرن در جریان بود و احتمالاً تحت نخست وزیری مک میلان نیز ادامه پیدا میکرد اما ترس او از گسترش کمونیسم به مستعمرات باعث شد روند استعمار زدایی را شتاب ببخشد.
