موقعیت ایران در استراتژی “روابط خاص” بین انگلستان و آمریکا
پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران موضع ایالات متحده علیه ایران حادتر شد، از جمله زیر فشار گذاشتن اروپای غربی، کانادا و ژاپن توسط آمریکا، در جهت تحریم اقتصادی وسیاسی ایران، که بریتانیا هم در پشت سر ایالات متحده در این سیاست در حرکت بود، به خصوص که دولتهای آمریکا و بریتانیا، به غیر از ادامه سیاست «روابط خاص» بین خود،(در آغاز جمهوری اسلامی) هر دو طیف چپ بودند و دارای ایدئولوژیهای نزدیک. در آمریکا دولت دموکرات، به رهبری جیمی کارتر بر مسند کار بود، دمکراتها در آمریکا از طیف چپ میباشند، نزدیکی ایدئولوژیکی دو دولت خود کمکی در جهت تحقق سیاست «روابط خاص» در قبال ایران، پس از پیروزی انقلاب اسلامی بود.
جنگ بین ایران و عراق در سال 1980، استراتژی روابط خاص را یک قدم دیگر نسبت به ایران حادتر کرد و آن بهبودی روابط ایالات متحده با عراق بود که از سال 1967 میلادی قطع بود درنتیجه ارسال اطلاعات نظامی به عراق علیه ایران از سوی آمریکا توسط هواپیماهای آواکسی که آمریکا به عربستان سعودی فروخته بود از سرگرفته شده بود(شوشتریان، 1369). ایالات متحد از هر حرکتی که متضمن ضربه زدن به جمهوری اسلامی بود استقبال میکرد. آمریکا در طول جنگ ایران و عراق همواره از کشور عراق حمایت کرد و به آن کشور کمک میکرد، بریتانیا هم موضع آمریکا را پیش گرفته بود ودر طول جنگ ایران و عراق موضع آن کشور همواره روند سیاست حمایت از ایالات متحده آمریکا و «روابط خاص» بود.
بدین ترتیب در جریان جنگ ایران و عراق ، انگلستان و آمریکا با توجه به استراتژی «روابط خاص» بین دو کشور از کمکهای اطلاعاتی وآمریکا با توجه به استراتژی «روابط خاص» بین دو کشور از کمکهای اطلاعاتی وتسلیحاتی به عراق کوتاهی نکردند.(U.S.Senate Foreign Relations Committee,1984)
در اواخر جنگ بین ایران و عراق ناوگانهای نظامی آمریکا وانگلستان در خلیج فارس حضور یافتند وبه گفته آنها هدف، ایجاد امنیت در کشتیرانی در خلیج فارس بود. انگلستان و آمریکا تحکیم موقعیت خود را در خلیج فارس در اواخر جنگ بین ایران و عراق از طریق توافقهای متعدد با کشورهای منطقه خلیج فارس تحقق دادند که این روند بعد از پایان جنگ دو کشور نیز ادامه یافت.
واشنگتن در آ‎غاز قرن جدید در ادامه سیاست خود نسبت به ایران تلاش زیادی میکند تا افکار عمومی را نسبت به فعالیتهای هستهای ایران همواره تحریک نماید و بریتانیا هم در این راستا حرکت میکند.
به دنبال پیروزی انقلاب اسلامی ایران، آمریکا و انگلستان در خصوص منافعشان در خلیج فارس، بطور جدی احساس خطر کردند و به تهیه و تشکیل ترتیبات امنیتی جدیدی اقدام کردند مانند:
1- حضور مستقیم نیروهای نظامی آمریکا و انگلستان به منظور اجرای استراتژی بازدارندگی انقلاب اسلامی ایران و جلوگیری از بسط نفوذ آن به کشورهای منطقه.
2- تکیه بر تواناییها و قابلیتهای موجود در منطقه خلیج فارس و سازماندهی آنها مانند شورای همکاری خلیج فارس.
شورای همکاری خلیج فارس،از ماهیت دفاعی وامنیتی برخوردار است و فلسفه وجودی آن احساس نیاز امنیتی آمریکا و بریتانیا یا سیاست روابط خاص بین بریتانیا و آمریکا و شیوخ منطقه برای حفظ اهداف و موجودیت خودشان در مقابل تهدیداتی بود که از سوی انقلاب اسلامی در ایران مطرح گردید.