بحران نفتی دیپلماتیک بریتانیا: رقابتهای ژئوپلوتیکی معاصر آنگلو-ساکسون در خلیج فارس: آیا از آن عبرتی گرفته شده است یا تنها حاصل خیالپردازی بزرگمنشانه سرآنتونی ایدن بوده است؟

«دولت اعلیحضرت پادشاه هیچگونه نظریهای مبنی بر اینکه ما دیگر بهعنوان یکی از قدرتهای بزرگ جهانی به حساب نمیآییم یا اینکه دیگر قادر به ایفای آن نقش نیستیم، نمیپذیرد. ما خود را یکی از قدرتهای حیاتی برای حفظ صلح جهانی میدانیم و همچنان نقش تاریخی خود را باید ایفا کنیم. همین که ما برای آزادی اینچنین سخت جنگیدهایم و بهای سنگینی پرداختهایم، دلیلی است برای حفظ این موقعیت؛ و در حقیقت، این مسئولیتی است که بر دوش ما قرار میدهد تا این موقعیت را همچنان حفظ نماییم9».
وزیر امور خارجه، ارنست بوین، با صراحت و قاطعیت اعلام کرد که «به هیچ وجه آماده نیست امپراتوری بریتانیا را فدا کند»، زیرا بر این باور بود که10 «در صورت فروپاشی امپراتوری بریتانیا، سطح زندگی در حوزههای انتخابیه ما بهسرعت دچار تنزل خواهد شد». افزون بر این، همانطور که برنارد پورتر اشاره کرده است،11 «سیاست توسعه و رفاه جذابیتی فریبنده داشت، چراکه از یک سو، آنچه را که در شرایط کنونی مصلحتآمیز بود، مشروعیت میبخشید و از
سوی دیگر، اغلب اقدامات گذشته را نیز تأیید و توجیه میکرد12».
با تحقق باورهای خود در عمل از طریق ایجاد موفقیتآمیز دکترین استعماری قیمومیت حزب کارگر، ارنست بوین، وزیر امور خارجه کارگر و یکی از سرسختترین حامیان قدرت امپراتوری بریتانیا، توانست سیاستهای سوسیالیستی و ضداستعماری حزب کارگر را با ملیگرایی بریتانیا و حس امپراتوری آن تلفیق کند. این سیاست در سال 1950 در پایتخت سینهالی، کلمبو، از طریق توافقی که به «طرح کلمبو» مشهور شد، به مرحله اجرا درآمد.
حزب محافظهکار اختلاف چندانی با راهبردهای دولت پیشین نداشت، زیرا توافقنامهای که در سال 1950 در کلمبو امضا شد، در اصل همان «قانون توسعه» مصوب 1940 بود که توسط خود محافظهکاران تدوین شده بود. این سیاست بر این اصل تأکید داشت که «حضور بریتانیا در آفریقا و آسیا به نفع مردم این سرزمینهاست» و هدف آن «توسعه» این جوامع تا سطحی بود که بتوانند بهطور مستقل اداره شوند13. همچنین، سیاست اعطای کمکهای مالی و توسعهای به کشورهای در حال توسعه، راهی برای پرهیز از اذعان به خطاهای گذشته در سیاستهای استعماری بریتانیا به شمار میرفت.

9. A.SCHLAIM, P. JONES and K. SAINSBURY, British Foreign Secretaries since 1945, (Newton Abbot: David & Charles, 1977), p.38.
10. M.BARRAT-BROWN, After Imperialism, (London: Heinemann, 1963), p.294.
11. Ibid
12. B.PORTER, The Lion’s Share, (London: Longman, 1984), p.314.
13. Ibid

Pages: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124