بحران نفتی دیپلماتیک بریتانیا: رقابتهای ژئوپلوتیکی معاصر آنگلو-ساکسون در خلیج فارس: آیا از آن عبرتی گرفته شده است یا تنها حاصل خیالپردازی بزرگمنشانه سرآنتونی ایدن بوده است؟

با وجود تمامی این چالشها،15 شرکت نفت سرانجام مجموعهای از پیشنهادات را برای مذاکره ارائه داد:
این توافق تغییرات اساسی در مفاد قرارداد 1933 ایجاد نکرد )که پیشتر تشریح شد.( با این حال، میزان پرداختی طبق بند (1) از 4 شیلینگ طلا به 6 شیلینگ طلا و طبق بند (2) به 1 شیلینگ طلا افزایش یافت. علاوه بر این، بند (3) به نفع ایران اصلاح شد و مقرر گردید که دولت ایران پرداختی فوری بابت ماندهی ذخیرهی عمومی تا تاریخ 31 دسامبر 1947 دریافت کند. همچنین، پرداختی معادل 20 درصد از تخصیصهای آتی به ذخیرهی عمومی نیز لحاظ شد. علاوه بر این، در توافق تصریح شد که تمامی این پرداختها از مالیات بر درآمد بریتانیا معاف خواهند بود و حداقل مجموع پرداختهای سالانه، شامل سود سهام و تخصیص به ذخیرهی عمومی، 4 میلیون پوند تعیین شد16.
بر اساس نظر مشاوران حقوقی، این توافقنامه بهعنوان یک موافقتنامهی تکمیلی تنظیم شد تا اعتبار حقوقی قرارداد
1933 مخدوش نگردد. نمایندهی شرکت نفت ایران و انگلیس و وزیر دارایی ایران موافقتنامهی تکمیلی را در تاریخ 17 ژوئیه 1949 به امضا رساندند.
موافقتنامهی تکمیلی جهت تصویب به مجلس شورای ملی ارائه شد. بااینحال، تا 30 ژوئیه 1949، که دورهی قانونگذاری مجلس به پایان رسید، این تصویب محقق نگردید. علاوه بر این، کاهش ارزش پوند استرلینگ در سپتامبر همان سال، جایگاه بریتانیا را بیش از پیش تضعیف کرد.
پس از برگزاری انتخابات و تشکیل مجلس شورای ملی جدید در سپتامبر 1949، وزارت دارایی ایران بر ضرورت بازنگری در موافقتنامه تأکید کرد تا پذیرش آن برای مجلس جدید تسهیل شود. در پاسخ، شرکت نفت ایران و انگلیس اعلام داشت که موافقتنامهی تکمیلی نفت، نتیجهی مذاکراتی طولانی و دشوار بوده و هیچ امکان یا چشماندازی برای اصلاح آن وجود ندارد. علاوه بر این، شرکت یادآور شد که مجلس شورای ملی هنوز تصمیمی در مورد این موافقتنامه اتخاذ نکرده است17.
دو نخستوزیر ایران در توصیه قرارداد الحاقی به مجلس تردید داشتند.
زمانی که منصور اوایل سال 1950 به سمت نخستوزیری منصوب شد، شاه از وی خواست که توافقنامه تکمیلی را از تصویب مجلس بگذراند، اما او در نحوه اجرای این دستور دچار تردید بود و در نهایت تنها با ارائه توافقنامه به

15. PRO, London, F0371/68731, General Political Correspondence of the Foreign Office. AIOC negotiations with the Persian Government,9th February 1949.
16. PRO , London , CAB 129/47 CP ( 51 ) 257 , Memorandum by Herbert Morrison on the dispute with Persia , Secret , 26th September 1951 , p.3 .
17. Ibid, p.4.

Pages: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124