بحران نفتی دیپلماتیک بریتانیا: رقابتهای ژئوپلوتیکی معاصر آنگلو-ساکسون در خلیج فارس: آیا از آن عبرتی گرفته شده است یا تنها حاصل خیالپردازی بزرگمنشانه سرآنتونی ایدن بوده است؟

نیز با موفقیت از قفل کردن اسناد کسانی که در آبادان متولد شده، غسل تعمید گرفته یا درگذشته بودند در کلیسای
کوچک، خارج شده بود… ارکستر کشتی تا آخرین لحظه به سبک «درست» سرود ملی ایران را نواخت و قایقها
خدمتهای خود را آغاز کردند… ناو موریس با آرامی از رودخانه حرکت کرد، در حالی که ارکستر در حال نواختن بود و جمعیت در کنار نردهها ایستاده و نسخهای غیرقابل چاپ از سرود «کرنل بوگی» را با صدای بلند میخواندند… بزرگترین پروژه تجاری بریتانیا در خارج از کشور به بنبست رسید33».
تا تاریخ 4 اکتبر 1951، آخرین اعضای پرسنل بریتانیایی از آبادان تخلیه شدند. در همین اثنا، شورای امنیت سازمان ملل در نیویورک در تاریخ 1 اکتبر جلسهای برگزار کرد. بررسی موضوعی که از سوی بریتانیا به شورای امنیت ارائه شده بود، با سخنرانی نماینده اتحاد جماهیر شوروی آغاز شد که مخالفت خود را با گنجاندن این موضوع در دستور کار شورای امنیت اعلام نمود. وی استدلال کرد که بحث و بررسی این موضوع در شورای امنیت، مداخله در امور داخلی ایران و نقض فاحش حاکمیت ملی مردم ایران محسوب میشود. یوگسلاوی نیز موضع مشابهی اتخاذ کرد. هند حمایت محدودی از بریتانیا ابراز کرد. سپس سر گلدون جبِ، نماینده بریتانیا، سخنرانی مفصلی پیرامون پرونده بریتانیا ایراد نمود و از دولت ایران خواست تا در تمامی موارد مطابق با تدابیر موقت اعلامشده از سوی دیوان بینالمللی دادگستری عمل نماید. پس از پایان سخنرانی سر گلدون جبِ، نماینده ایران از شورای امنیت درخواست کرد که بررسی این موضوع برای مدت ده روز به تعویق بیفتد تا نمایندگان دولت ایران از تهران به نیویورک برسند. پس از آنکه نماینده چین با پیشنهاد خود مبنی بر اجازه دادن به رئیس شورای امنیت برای فراخواندن جلسهای زودتر از ده روز، نگرانیها را برطرف کرد، درخواست ایران پذیرفته شد و جلسه بعدی شورای امنیت برای 11 اکتبر بهطور قطعی تعیین گردید. پس از آن و پس از تخلیه آخرین اعضای پرسنل بریتانیایی از ایران در 1 اکتبر، نماینده ایران از رئیس شورای امنیت درخواست کرد که جلسه بعدی شورای امنیت از 11 اکتبر به 15 اکتبر به تعویق بیفتد34.
درخواست ایران پذیرفته شد.
پس از رسیدن دکتر مصدق به نیویورک، همراه با گروهی از سناتورها، وزرای کابینه و خبرنگاران، وی در فرودگاه کنفرانس مطبوعاتی برگزار کرد و موضع خود را در شورای امنیت تشریح نمود. وی شرکت نفت ایران و انگلیس را مسئول عقبماندگی ایران دانست. دکتر مصدق همچنین به آمریکاییها یادآوری کرد که چگونه آنها با امپریالیسم بریتانیا مبارزه کردهاند و از آنها درخواست حمایت و حسن نیت نمود.
در همین حین، هیئت بریتانیا تحت تأثیر روند رویدادها و موضع همتایان خود در شورای امنیت، متقاعد شد که تنها خواستار از سرگیری مذاکرات شود، به جای تعیین شرایط خاص در قطعنامههای خود. شورای امنیت در تاریخ 15 اکتبر جلسهای برگزار کرد و نماینده بریتانیا، سر گلدون جِب، بیانیهای کوتاه در توضیح پیشنویس جدید قطعنامه خود ارائه داد. وی خواستار از سرگیری مذاکرات در سریعترین زمان ممکن شد تا تلاشهای بیشتری برای حل و فصل اختلافات میان طرفین بر اساس اصول تدابیر موقت اعلامشده توسط دیوان بینالمللی دادگستری انجام شود، مگر آنکه ترتیباتی متقابلپذیر مطابق با هدف و اصول منشور سازمان ملل متحد ترتیب داده شود35.
33. W.R. LOUIS, op cit., p.689.
34. A.W. FORD, op. cit., p.129.
35. L.P.ELWELL-SUTTON, Persian Oil: A Study in Power Politics, (London: Lawrence and Wishart 1955).

Pages: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124