سر آنتونی ایدن و «توهمِ عظمت»: بحران نفت ایران به‌مثابه آشکارسازی ضعف بریتانیا؛ سوئز تنها نشانه‌ای بود از ناتوانی بریتانیا در اقدام نظامی بدون همراهی ایالات متحده.

سر آنتونی ایدن و «توهمِ عظمت»: بحران نفت ایران به‌مثابه آشکارسازی ضعف بریتانیا؛ سوئز تنها نشانه‌ای بود از ناتوانی بریتانیا در اقدام نظامی بدون همراهی ایالات متحده.

در سال 1956 دولت مصر کانال سوئز را ملی کرد. کانال سوئز مسیر اصلی بین بریتانیا و امپراتوری‌اش، به‌ویژه هند بود. پس از استقلال هند، این کانال تبدیل به مسیر اصلی حمل دو سوم نفت تولیدی در خلیج فارس شد و بنابراین از نظر استراتژیک برای بریتانیا، اروپا و ایالات متحده اهمیت داشت. بریتانیا از دهه 1880 مصر را تحت سلطه خود داشت و منطقه کانال در دهه 1950 همچنان برای حضور نظامی‌اش در مدیترانه شرقی اهمیت داشت.

پس از ملی‌سازی شرکت نفت ایران و انگلیس، ایالات متحده سهم قابل توجهی در کنسرسیوم نفتی 1954 به دست‌آورد، همان‌طور که در فصل پنجم کفشته شد. در جریان بحران سوئز، نخست وزیر بریتانیا، آنتونی ایدن، نمی‌خواست که ایالات متحده در مناقشه با مصر دخالت کند، زیرا نگران بود که این امر منجر به افزایش نفوز ایالات متحده در خاورمیانه شود، همان‌طور که پس از بحران ملی‌سازی شرکت نفت ایران و انگلیس چنین اتفاقی رخ داد. در سال 1955، ایدن به کابینه گفته بود:

«منافع ما در خاورمیانه بیشتر از منافع ایالات متحده است به دلیل وابستگی ما به نفت خاورمیانه و تجربه بیشتر ما در این منطقه. بنابراین نباید اجازه دهیم که خود را بیش از حد محدود کنیم از آنجا مه نمی‌توانیم بدون هم‌نظر و حمایت کامل ایالات متحده عمل کنیم. ما باید سیاست خود را بر اساس منافع خود در این منطقه تأمین مالی کنیم و تا حدی که بتوانیم ایالات متحده را برای حمایت از آن قانع کنیم، از آنها حمایت بگیریم». 1

با اینکه مهار اتحاد جماهیر شوروی و حفاظت از ذخایر نفتی خلیج فارس در برابر نفوذ آن، از منافع اساسی ایالات متحده محسوب می‌شد، اما از نظر سِر آنتونی ایدن، همکاری آمریکا در جریان شرکت نفت ایران و انگلیس، به معنای آن بود که بریتانیا باید سهمی از نفت ایران یا کنسرسیوم جدید نفتی 1954 را به ایالات متحده واگذار کند. به گفته ایدن:

This is a unique website which will require a more modern browser to work!

Please upgrade today!