۱۹۵۴: دولت محافظه‌کار بریتانیا و پایان بحرانِ ملی‌سازی شرکت نفت انگلیس–ایران.
دولت جدید جمهوری‌خواه آیزنهاوور کم‌ترین همدلی را با ملی‌گرایی در مناطقی از جهان داشت که غرب منافع اقتصادی و سیاسی در آن داشت. نگرانی آن‌ها تهدید کمونیستی بود. دولت ایالات متحده به تدریج به این درک رسید که منافع اساسی مشترکی با بریتانیا در این موضوع وجود دارد: حفظ جریان نفت از آن بخش از حهان. علاوه بر این، در هر دو سوی اقیانوس اطلس، اکنون حزب محافظه‌کار در قدرت بود. جنگ کره درحال پایان بود و بنابراین نیروی انسانی بیشتری برای غرب در دسترس قرار داشت. همچنین، چون چرچیل و آیزنهاوور همکاران دوران جنگ بودند، روابط آن‌ها گرم بود. سیاست ایالات متحده به سمت موقعیت بریتانیا تغییر کرد. در یکه عملیات مخفی در تابیتان 1953، که توسط سیا و ام‌آی6 انجام شد، دولت مصدق سرنگون شد، که در این فصل آن را نشان داده است. این دولت با دولت ژنرال زاهدی جایگزین شد که به عنوان دولتی آماده برای مصالحه و مذاکره شناخته می‌شد.تحریم نفتی علیه نفت ایران، همبستگی شرکت‌های بزرگ نفتی و عملیات مخفی، در نهایت بحران را به پایان رساند.
مسائلی که نقش جهانی برتاینا عمدتاً بر آن‌ها استوار بود شامل سرمایه‌گذاری‌های عظیم واز پیش ایجاد شده، تجارت، فرهنگ، شیوه زندگی و اعتبار امپراتوری بود. قدرت و نفوذل سیاسی نقش جهانی بریتانیا را تشکیل می‌دادند.
این‌ها منافع بریتانیا بودند. آخرین اما نه کم اهمیت‌ترین، منافع نظامی و دفاعی بودند. همه این‌ها به یک عامل بسیار مهم مرتبط بود؛ این عمال همان عامل اقتصادی بود.
پـــــاورقی
Department of State: Papers Relating to the Foreign Relations of the United States, (Washington DC Annual), 1952-54, Vol. IX, p.762., the Near and Middle East, Agreed Minutes of the Fourth Session of the United States- French talks on Middle East oil, Secret, December 21st 1953.A.P. DOBSON, The Politics of the Anglo – America Economic Special Relationship 1940-1987, (Brighton: Wheatsheaf Books, 1988), p.143.L.P. EL WELL- SUTTON, Persian Oil: A Study in Power Politics, (London: Lawrence and Wishart Ltd.,1955), p.295.Ibid.Ibid.Just before the UK was considering taking military action , which was discussed in Chapter Three .PRO , London , T236 / 3664 , Treasury Records , Cabinet Persia ( Official ) Committee , Exports to Persia, Note by the Board of Trade , Secret , 21st July 1952 , p.1 .L.P. ELWELL-SUTTON, op. cit., p. 302.Ibid.S. STRANGE, Sterling and British Policy, (London: Oxford University Press, 1971), p.107.PRO , London , FO371 / 91472 , The General Political Correspondence of the Foreign Office , reportfrom the British Embassy , Teheran to the Foreign Office, to the Foreign Office on Musaddiq , Confidential ,15th November 1951 .PRO , London , FO371 / 91463 , The General Political Correspondence of the Foreign Office , by Sir William Strang , Permanent Under – Secretary of State for Foreign Affairs , on Musaddiq’s position , 8th September 1951.L.P. ELWELL – SUTTON , op. cit., p. 311.Ibid.Ibid, p.313.R. RHODES – JAMES, Anthony Eden, (London: Macmillan, 1986), p. 360.B. LAPPING, End of Empire, (London: Paladin Grafton Books, 1989), pp. 271-272.S. STRANGE, op. cit., p. 275.J.W. YOUNG ( Ed . ), The Foreign Policy of Churchill’s Peacetime Administration 1951-1955, (Leicester: Leicester University Press, 1988), p. 165.PRO , London , FO371 / 911462 , The General Correspondence of the Foreign Office , by Sir William Strang , Permanent Under – Secretary of State for Foreign Affairs , on Persian political situation , 21st August 1951 .PRO , London , FO371 / 911462 , The General Correspondence of the Foreign Office , by E.A. Berthoud, Assistant Under – Secretary at the British Embassy in Teheran , Persia , Secret , 19th June 1951 .PRO , London , T236 / 3663 , Treasury Records , Cabinet Persia ( Official ) Committee , Foreign Office , Secret , 9th April 1952 , p.1B. LAPPING, op. cit., p.272.L.A. MONK, Britain 1945-1970, (London: G. Bell & Sons Ltd., 1976), p.100.PRO , London , FO371 / 91548 / EP1531 / 674 , The General Political Correspondence of the Foreign Office , Minute by Berthoud , 15th June 1951 in W.R. LOUIS , The British Empire in the Middle East : 1945-51 , ( Oxford : Oxford University Press , 1985 ) , pp . 659-660.PRO , London , FO371 / 98701 , The General Political Correspondence of the Foreign Office , Minute by Berthoud , 13th October 1952 in J.A.BILL and W.R. LOUIS , Musaddiq , Iranian Nationalism and Oil , ( London : LB. Tauris & Co. Ltd. Publishers, 1988), p. 233.FO 371 / 91548 / EP1531 / 674 in W.R. LOUIS , op . cit., p. 660.Ibid.C. ANDREW, The Making of the British Intelligence Community (London: Sceptre Books, 1986). 30. J.A. BILL and W.R. LOUIS, op. cit., p.250.J.A. BELL and W.R. LOUIS, op. cit., p.250.Ibid, p.251B.LAPPING, op. cit., p.270.Ibid, p.271.J.A.BILL and W.R. LOUIS, op. cit., p.283.Ibid, p.251W.S. CHURCHILL, The World Crisis, Vol. 1, in ibid, p.253.Ibid.B. LAPPING, op. cit., p.269.J.A. BILL and W.A. LOUIS, op. cit., p.254.The Times, 20th August, 1953, in H. ENAYAT, British Public Opinion and the Persian Oil Crisis from 1951 to 1954, M. Sc. Econ. Thesis, Universi of London, 1958, p. 166. The Spectator, 21st August 1953, in ibid, p. 165. PRO, London, CAB 128/26 pt 2 CC (53) 20th Conclusions, Minute 4, p. 103. PRO, London, FO248 / 1543, The General Correspondence of the Foreign Office, the British Embassy and Consular Archive: Iran (Persia), Secret, Memorandum on British policy towards Persia, p. 1The Observer, 8th November 1953, in ENAYAT, op. cit., p. 271. PRO, London, FO800 / 814, The General Correspondence of the Foreign Office, Selwyn – Lloyd to Churchill on Persian Oil, Confidential, 5th May 1953. L.A. ELWELL-SUTTON, op. cit., p.314. Ibid.J. MARLOW, The Persian Gulf in the Twentieth Century, (London: The Cresset Press, 1962), Chapters 10, 12. Parliamentary Debate, Commons, Vol. 526, Col. 796, 12th April 1954, in ENAYAT, op. cit., p. 177. PRO, London, FO371 / 114805, The General Correspondence of the Foreign Office, Sir Roger Stevens, British Ambassador in Teheran to Sir Anthony Eden, the Foreign Secretary, Confidential, 4th June 1955, p.3. Ibid. PRO, London, FO371 / 11076, The General Correspondence of the Foreign Office, Persia, Brief for Lords ‘ Reading. Ibid. The Times, 6 th August 1954, in ENAYAT, op. cit., p. 181. The Guardian, 6 th August 1954, in ENAYAT, op. cit., p. 181. PRO, London, FO371 / 110075, The General Correspondence of the Foreign Office, Anglo – Iranian Oil Company support to the stockholders, by Sir William Fraser, Chairman of the Company, Secret, October 1954. F. FESHARAKI, Development of the Iranian Oil Industry: International and Domestic Aspects, (London: Prager Publishers, 1976), Chapter 3. PRO, London, CAB 128/27 pt. 2 CC (54) 56th Conclusions, Minute 7, p. 6. Ibid. PRO, London, CAB 128/27 pt. 2 CC (54) 55th Conclusions, Minute 6, p.8. PRO, London, T236 / 3664, Treasury Records, Cabinet, Persia (Official) Committee, Control of Persia’s use of sterling with all countries outside the sterling area. Note by the joint Secretaries, Confidential, 20th May 1952. PRO, London, T236 / 3664, Treasury Records, Cabinet, Persia (Official) Committee, Exports to Persia. Note by the Board of Trade, Secret, 21st July 1952. Parliamentary Debates, Commons, in ENAYAT, op. cit., p .185.[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]
