۱۹۵۴: دولت محافظهکار بریتانیا و پایان بحرانِ ملیسازی شرکت نفت انگلیس–ایران.
در یکی از مکاتبات رسمی بریتانیا آمده است:
«ما باید از صادرات شکر و سایر کالاهایی که بهطور مستقیم یا غیرمستقیم موجب کاهش ذخایر دلاری بریتانیا میشود، به ایران جلوگیری کنیم».7
هر کشتی که این کالاها را به بنادر ایران حمل میکرد، حتی در صورت داشتن قراردادهای منعقدشده، به دستور رادیویی بریتانیا تغییر مسیر داده میشد، بدون آنکه به اعتراضات مقامات ایرانی توجهی شود.
در بریتانیا، به درخواست وزارت سوخت و نیرو، کمیته مشورتی تأمین نفت در ژوئن 1951 تشکیل شد. ریاست این کمیته را سر ویلیام فریزر از شرکت نفت ایران و انگلیس بر عهده گرفت و سایر اعضای آن نمایندگانی از شرکت ترنیداد لیزهولدز و گروه شل بودند.
اقدامی مشابه در ایالات متحده نیز انجام شد. کمیته تأمین نفت خارجی در ژوئن 1951 تأسیس گردید که ریاست آن بر عهده اسکار ال. چپمن، وزیر کشور و مدیر نفتی امور دفاعی بود. این کمیته همکاری نزدیکی با همتای بریتانیایی خود داشت و متشکل از 19 شرکت بود که پنج مورد از آنها از غولهای کارتل نفتی بهشمار میآمدند، از جمله تگزاس گلف، استاندارد نیوجرسی، استاندارد کالیفرنیا، ساکونی-وکیوم و همچنین چندین شرکت وابسته و تابعه آنان. سایر اعضا شامل شرکت سینکلر اویل، شرکت مستقل نفت آمریکا در خاورمیانه، شرکت نفت اقیانوس آرام غربی و شرکت سوپریور اویل بودند.
در 2 اوت 1951، کمیتههای بریتانیایی و آمریکایی تهیه طرح اقدام مشترک را برای جبران کمبود نفت ناشی از توقف تولید نفت ایران آغاز کردند. در مدت چند هفته، بر اساس برنامه مورد توافق این دو کشور، تولید نفت در ونزوئلا، عربستان سعودی، کویت و کانادا به میزان 2 میلیون تن در ماه افزایش یافت.


